Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Szczecinie

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 223/24

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 3 listopada 2022 roku wydany w sprawie III Ko 129/21.

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☒ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1

Naruszenie art.8.1 Ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego poprzez uznanie, że orzeczona na rzecz wnioskodawców kwota po 20.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wynikła z pozbawienia wolności ich ojca A. Z. w okresie od 10 sierpnia 1983 roku do 16 kwietnia 1984 roku są adekwatne do rozmiaru krzywd i cierpień fizycznych oraz moralnych jakich on doznał, podczas gdy całokształt sprawy i wyjątkowo antyhumanitarne środki jakie zastosowano wobec niego powinny prowadzić do wniosku, że żądana kwota zadośćuczynienia nie jawi się jako wygórowana i jest adekwatna zgodnie z dyspozycjami art.445§1 k.c. (obraza prawa materialnego - zarzut 1 tiret pierwszy apelacji pełnomocnika wnioskodawców).

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść polegający na pominięciu w końcowym orzeczeniu przy ustalaniu wysokość zadośćuczynienia okoliczności, że zatrzymanie, aresztowanie i skazanie A. Z. było połączone ze szczególnym udręczeniem, pobiciem, a następnie de facto torturami na terenie zakładu karnego młodego wówczas człowieka i szykanowaniem go także po opuszczeniu zakładu karnego, co przejawiało się, między innymi, w utracie miejsca pracy i ogromnych problemów ze znalezieniem nowej, a zmuszeniem w końcu do pracy i stanowisku nie odpowiadającym jego kwalifikacjom z dużo gorszą pensją, co stanowi dodatkowe upokorzenie mające związek bezpośredni z tym, co go spotkało na skutek aresztowania i skazania (błąd w ustaleniach faktycznych - zarzut 1 tiret pierwszy apelacji pełnomocnika wnioskodawców).

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Przedstawienie argumentacji wykazującej, iż zarzuty podniesione przez pełnomocnika wnioskodawców są częściowo zasadne poprzedzone być musi podaniem tego, co przez Sąd Odwoławczy wzięte zostało pod uwagę i wpływ miało na przyjmowane w sprawie przedmiotowej oceny.

W pierwszej kolejności zauważyć należało, z racji toku postępowań dotyczących wniosku (wniosków), którego podstawą są przepisy Ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (zwana dalej Ustawą), że w niniejszym postępowaniu oceniane były wyłącznie zarzuty podniesione w apelacji pełnomocnika wnioskodawców wywiedzionej od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 3 listopada 2022 roku (k-675) w zakresie w jakim dotyczyły one wysokości zadośćuczynienia należnego uprawnionemu A. Z.. Powyższe powiązane zostało z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 2024 roku (k-912), którym stwierdzono niezasadność ustalenia kręgu osób uprawnionych do domagania się zasądzenia na ich rzecz zadośćuczynienia po uprawnionym przyjętego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 października 2023 roku (k-856). Innymi słowy, zakres rozpoznania sprawy w przedmiotowym postępowaniu dotyczył wysokości należnego uprawnionemu zadośćuczynienia i ustalenia osób, które zasądzenia na ich rzecz tego zadośćuczynienia mogą domagać się po zmarłym uprawnionym.

Sąd II Instancji rozpoznając sprawę niniejszą wziął pod uwagę także i to, że procedowanie w sprawach takich jak przedmiotowa ma określoną metodykę, która winna być zachowana i nie można dowolnie zamieniać kolejności dokonywania ustaleń faktycznych. Inne procedowanie prowadzi bowiem do zaburzenia jego logicznego przebiegu. Rozpoznając merytorycznie wniosek złożony na podstawie przepisów Ustawy koniecznym jest, w pierwszym rzędzie, stwierdzenie (ustalenie) czy wnioskodawca spełnia określone Ustawą przesłanki dające podstawę, w sytuacji ich ziszczenia, do przejścia do kolejnego kroku, to jest to ustalenia, co oczywiste na podstawie przeprowadzonych dowodów, wysokości należnego odszkodowania i zadośćuczynienia. Po ustaleniu powyższego następnie stwierdzić należy czy ustalone kwoty zasadzić należy uprawnionemu czy też innym osobom (art.8.1 zdanie drugie Ustawy). Każde inne niż uprzednio skrótowo określone procedowanie w sprawach takich jak przedmiotowa jest, w ocenie Sądu Apelacyjnego, niedopuszczalne. Innymi słowy, wpierw stwierdzenia wymaga to czy żądanie jest zasadne, ustalić wysokość należnych kwot i dopiero następnie zasądzić je uprawnionemu lub tym osobom, na które uprawienie to przeszło. Wskazanie powyższego było konieczne z racji stanowiska zaprezentowanego przez pełnomocnika wnioskodawców, którego w żadnym zakresie zaakceptować nie można było. Pełnomocnik wnioskodawców domagał się takiego ukształtowania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie przedmiotowej by wnioskodawcy nie byli zmuszeni do zwracania wypłaconych im już kwot. Oczywistym jest, że to nie w wyniku stanowiska wnioskodawców bądź w wyniku ich postawy procesowej zaistniała sytuacja, w której koniecznym stało się ponowne orzekanie w przedmiocie zadośćuczynienia. Niemniej jednak nie może to skutkować tym, że w niniejszym postępowaniu słusznym byłoby niejako dostosowanie treści orzeczenia do istniejącego stanu rzeczy, to jest „dopasowania” merytorycznego rozstrzygnięcia do sum wnioskodawcom już wypłaconych. Sąd orzekający w sprawie przedmiotowej konsekwentnie stoi na stanowisku, że wpierw ustalić należy czy żądanie oparte o przepisy Ustawy jest zasadne, jeśli tak to ustalić należy wysokość należnych kwot odszkodowania i zadośćuczynienia, a dopiero następnie stwierdzić na rzecz kogo ustalone sumy zasądzić.

Ostatnim, co w tym miejscu podać należało jest to, że, zdaniem Sądu II Instancji, zasadnym i słusznym jest łączne odniesie się do zarzutów podniesionych przez pełnomocnika wnioskodawców. Omawiane zarzuty, a Sąd Odwoławczy w tym miejscu zaniecha oceny poprawności ich sformułowania, dotyczą różnych zagadnień (naruszenie prawa materialnego, błąd w ustaleniach faktycznych) niemniej jednak ich istota jest jedna, zdaniem apelanta w sprawie niewłaściwie ustalono wysokość należnego uprawnionemu zadośćuczynienia. Do tak rozumianych intencji odwołującego się Sąd II Instancji odniesie się.

Przed podaniem motywacji jaka legła u podstaw uzasadnianego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż nie budzącą w sprawie okolicznością jest to, że skazanie A. Z. i w konsekwencji pozbawienie go wolności związane było z jego działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Te okoliczności zostały ocenione w poprzednich postępowaniach i zbędnym jest powielanie argumentacji wykazującej słuszność tego stanowiska, do której to argumentacji Sąd Apelacyjny odwołuje się. Wystarczającym zatem jest stwierdzenie, że w sprawie przedmiotowej ziszczone są wszelkie tak faktyczne jak i formalne przesłanki dające podstawę do przyznania A. Z. zadośćuczynienia.

Sąd Okręgowy skarżonym orzeczeniem ustalił wysokość zadośćuczynienia należnego A. Z. na kwotę 85.000 złotych, na którą złożyło się 25.000 złotych, o których rozstrzygnięto uprzednio oraz 60.000 złotych przyznane w postępowaniu, w którym wydano kwestionowany wyrok. W ocenie Sądu aktualnie rozpoznającego sprawę Sąd I Instancji choć prawidłowo ustalił konieczne fakty to jednak nieprawidłowo ustalił wysokość zadośćuczynienia należnego A. Z..

Zdaniem Sądu II Instancji należyte ocenienie faktów związanych ze skazaniem A. Z. i jego konsekwencji prowadzić musiało do uznania, iż ustalona kwota jest nieodpowiednia w rozumieniu art.445§1 k.c., co doprowadziło do uznana częściowej zasadności omawianych zarzutów.

Stwierdzając powyższe skrótowo przypomnieć należy, iż A. Z. w związku z prowadzoną przez siebie działalnością niepodległościową zatrzymany został w dniu 10 sierpnia 1983 roku, a następnie tymczasowo aresztowany i w tym czasie, przebywając w celi z osobami popełniającymi powszechne przestępstwa, był poniżany, a nadto namawiany był do opuszczenia kraju. W czasie pozbawienia wolności wobec A. Z. stosowano przemoc fizyczną, bito go, ciągnięto za nogi po schodach, umieszczano go w karcerze, w którym zimą stał nago po kolana w wodzie będąc także zimną wodą polewany. A. Z. był pozbawiony wolności do dnia 16 kwietnia 1984 roku, a po opuszczeniu warunków izolacyjnych był on bardziej zamknięty w sobie, miał problemy ze zdrowiem. To wszystko zostało przez Sąd I Instancji ustalone jednakże okolicznością tym, w zakresie ustalenia wysokości należnego zadośćuczynienia, nie nadano właściwego znaczenia. W tej sytuacji uznano, iż dotychczas ustalona kwota była nieodpowiednia (art.445§1 k.c.) bowiem w niedostatecznym stopniu uwzględniała okres pozbawienia wolności, warunków w jakich to pozbawienie wolności odbywało się i sposobu traktowania A. Z., nie uwzględniała w dostatecznym stopniu jego wieku, ograniczonej możliwości kontaktowania się z najbliższymi oraz zdrowotnych konsekwencji tak samego pozbawienia wolności jak i sposobu jego wykonywania.

Uwzględnienie powyższego doprowadziło Sąd Odwoławczy do uznania, iż odpowiednią kwotą zadośćuczynienia za doznane przez A. Z. krzywdy jest kwota 130.000 złotych. Tak orzekając Sąd II Instancji miał na uwadze to, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest skutkiem uznania zasadności (k-912) nadzwyczajnego środka odwoławczego wniesionego na niekorzyść wnioskodawców (k-890), co pozornie przeciwstawiałoby się możliwości orzeczenia na ich korzyść. Jak to wskazano taki stan rzeczy jest pozorny, uwarunkowany wyłącznie względami natury formalnej, które jednak nie mogły doprowadzić do niemożność rozstrzygnięcia na korzyść wnioskodawców, co wyraźnie wskazał Sąd Najwyższy (k-917).

Uznając, iż ustalona kwestionowanym orzeczeniem kwota zadośćuczynienia nie jest właściwa i stwierdzając jednocześnie, że odpowiednią będzie kwota 130.000 złotych wzięto pod rozwagę to, że ustalając wysokość zadośćuczynienia należy tak je kształtować by ustalana kwota była odpowiednia. Istotnym przy tym jest, że nie zostały ustawowo określone przesłanki, którymi należy się kierować przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, przyjmuje się, co wypracowane zostało przez praktykę orzeczniczą, że ma to być kwota odpowiednia. To określenie nie jest ściśle określone i ma nieostre znaczenie czego konsekwencją jest to, że uznanie, iż kwota zadośćuczynienia jest odpowiednia pozostaje w granicach swobodnego uznania sędziowskiego i charakteryzuje się bardzo dużym luzem decyzyjnym. Mimo przedstawionego stanu rzeczy nie jest tak, co oczywiste, że ustalanie wysokości zadośćuczynienia nie jest niczym ograniczone. Podstawy jakie brane są pod uwagę przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia wypracowane zostały w praktyce orzeczniczej i, ogólnie rzecz określając, przyjmuje się, że wysokość zadośćuczynienia powinna być utrzymana w rozsądnych granicach, adekwatnych do aktualnych stosunków majątkowych, bowiem jego celem jest pokrycie szkody niemajątkowej, a nie wzbogacenie uprawnionego do otrzymania zadośćuczynienia. Innymi słowy przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia uwzględniać należy wszystkie okoliczności, które mają znaczenie w konkretnej sprawie i w konkretnej sytuacji osoby uprawnionej. Ustalając wysokość zadośćuczynienia brać należy pod uwagę to, co w konkretnej sytuacji ma znaczenie tak by w rozumieniu przepisów prawa materialnego suma zadośćuczynienia była odpowiednia. Jest ono odpowiednie wówczas, gdy ustalona kwota „ma charakter kompensacyjny (a więc musi przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną) i w sposób odnoszący się bezpośrednio do ocenianego przypadku osoby domagającej się zadośćuczynienia, odzwierciedla rozmiar doznanej przez nią krzywdy, na którą składają się jej fizyczne i psychiczne cierpienia” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2000 roku) i jednocześnie, gdy kwota ta jest adekwatną do warunków gospodarki rynkowej oraz nie stanowi źródła nieuprawnionego wzbogacenia się uprawnionego. To, co podano powyżej jest tylko przykładowym wskazaniem tego co brane jest pod uwagę dla ustalania wysokości zadośćuczynienia. Katalog podstaw nie jest zamknięty i w każdej sprawie, w zależności od jej realiów, mogą one być szersze lub inne.

Uwzględniając częściowo argumentację apelanta Sąd Apelacyjny wziął pod uwagę, iż „Zadośćuczynienie orzekane na podstawie ustawy z 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych ma zrównoważyć wszystkie negatywne przeżycia i doświadczenia pokrzywdzonego. Jest swoistego rodzaju sankcją za naruszenie dóbr osobistych (…), w tym naruszenie wolności człowieka, również przy uwzględnieniu jej aspektu wewnętrznego, tj. wolności od obawy i strachu, od użycia przemocy czy zrealizowania groźby, naruszenie możliwości swobodnego dysponowania wartościami osobistymi. W każdej tego typu sprawie konieczne jest zatem dokładne oszacowanie wszystkich krzywd, które wynikają m.in. z czasu trwania izolacji oraz jej warunków, a także na nieodwracalność ich skutków również w sferze zdrowotnej.” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 listopada 2018 roku). W przedmiotowej sprawie ustalenie powyższego nie było utrudnione bowiem Sąd I Instancji dysponował dowodami pozwalającymi ustalić to, co dla wysokości zadośćuczynienia było istotne, którym jednak nie nadał właściwego znaczenia. W ocenie Sądu II Instancji, przy uwzględnieniu właściwie ocenionych okoliczności wynikających z przeprowadzonych dowodów kwota zadośćuczynienia ustalona w instancji odwoławczej w pełni czyni zadość krzywdom doznanym przez uprawnionego na skutek pozbawienia go wolności i późniejszego skazania albowiem uwzględniono przy ustalaniu wysokości tej kwoty warunki w jakich A. Z. był pozbawiony wolności, najpierw jako tymczasowo aresztowany, a następnie jako skazany. Przy ustalaniu wysokości należnego uprawnionemu zadośćuczynienia uwzględniono okres jego pozbawienia wolności i warunki w jakich ono odbywało się jak również wynikłe z tego tytułu straty moralne.

W ocenie Sądu Apelacyjnego ustalenie wyższej niż przyjęto kwoty zadośćuczynienia nie byłoby prawidłowe ponieważ „Zrozumiałe jest, że społeczeństwo powinno wynagradzać krzywdy, które poniosły osoby walczące dla jego dobra, ale pamiętać należy, że taka rekompensata powinna pozostawać w odpowiednich proporcjach do zasobów społeczeństwa i nie powinna przekraczać jego możliwości finansowych. Wydatki ponoszone przez Skarb Państwa na takie cele związane są przecież z działaniami totalitarnej władzy, która uciskała całe społeczeństwo. Sprawiedliwa odpłata za krzywdy poniesione przez osoby represjonowane nie może więc generować kosztów, które uznane zostaną za społecznie nieuzasadnione i niesłuszne.” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2020 roku). Pamiętać przy tym należało i o tym, że żądanie zadośćuczynienia nosi wprawdzie cechy kompensacyjne to jednak wysokość tego żądania utrzymana być musi w rozsądnych granicach odpowiadających aktualnym warunkom życia i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Uwzględniając te kryteria ustalona w instancji odwoławczej kwota zadośćuczynienia jest prawidłowa. Ustalając wysokość tej kwoty wzięto pod rozwagę, że ma ona charakter kompensacyjny i nie ma jedynie charakteru symbolicznego. Nie jest ona równocześnie nadmierna w stosunku do krzywdy i nie jest źródłem nieuzasadnionej korzyści majątkowej. Wysokość ustalonego zadośćuczynienia sprawia, w ocenie Sądu Apelacyjnego, że jest ono, zgodnie z treścią art.445§1 k.c., odpowiednie. Kwota ta jest wystarczającym ekwiwalentem za doznane przez A. Z. cierpienia psychiczne i fizyczne i jej wysokość ustalono tak, by utrzymana była w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom życia i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Zdaniem Sądu II Instancji ustalona kwota zadośćuczynienia zatarłaby i złagodziła odczucie krzywdy doznane przez uprawnionego związane ze skutkami pozbawienia go wolności i skazania dodając do tego, że „Zadośćuczynienie ma służyć złagodzeniu doznanej krzywdy i nie powinno być źródłem wzbogacenia się.” (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 27 września 2018 roku).

Przyznana kwota zadośćuczynienia jest kwotą odpowiednią w relacji do jej kompensacyjnego celu oraz w relacji do konsekwencji jakie spowodowało pozbawienie wolności i skazanie A. Z.. W ocenie Sądu Apelacyjnego ustalenie kwoty zadośćuczynienia w wysokości przyjętej uzasadnianym orzeczeniem realizuje cele zadośćuczynienia, w tym przedstawia ekonomicznie odczuwalną wartość. Zajmując prezentowane stanowisko wzięto pod uwagę to, że krzywda wynikła z pozbawienia wolności i skazania uprawnionego ma niemajątkowy charakter, dotyczy przede wszystkim sfery psychiki i przeżyć wewnętrznych. To zostało uwzględnione i wzięte za podstawę ustalenia kwoty należnego A. Z. zadośćuczynienia. Kwota ta zrównoważyłaby negatywne przeżycia uprawnionego posiadając jednocześnie kompensacyjny charakter przez to, że przedstawia ekonomicznie odczuwalną wartość i jednocześnie kwota ta, ze względu na swą wysokość, sprawia, że przyznane zadośćuczynienie utrzymane jest w rozsądnych granicach ocenianych przez pryzmat realiów sprawy niniejszej i nie byłaby źródłem nieuprawnionego wzbogacenia się uprawnionego. Wysokość ustalonego zadośćuczynienia sprawia, że jest ono odpowiednie (art.445§1 k.c.). Zauważyć przy tym należy i to, że i zdaniem pełnomocnika wnioskodawców ustalona w instancji odwoławczej kwota zadośćuczynienia jest dla niego akceptowalna (k-855).

A. Z. zmarł, a więc przysługujące mu uprawnienie, zgodnie z art.8.1 Ustawy, przeszło na wnioskodawców oraz na I. Z.. Ustalenie dotyczące kręgu osób uprawnionych było przedmiotem nadzwyczajnego środka zaskarżenia i Sąd Najwyższy rozpoznając ten środek jednoznacznie wskazał, iż uprawnionych jest troje z przyczyn szczegółowo przedstawionych w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 sierpnia 2024 roku wydanego w sprawie III KK 62/24. Ze stanowiskiem Sądu Najwyższego (k-915v-917) Sąd Odwoławczy w pełni identyfikuje się, co sprawia, że nie jest koniecznym w tym miejscu jego przytaczanie bowiem byłoby to zwykłym jego powieleniem.

Skoro zatem w przedmiotowej sprawie uprawnionych do domagania się zasądzenia na ich rzecz zadośćuczynienia jest troje to każdemu z nich przyznać należało 1/3 jego wysokości. Uprzednio osobom uprawnionym tytułem zadośćuczynienia łącznie wypłacono już 25.000 złotych, a każdemu z nich po 6.250 złotych. Odejmując tą kwotę od 130.000 złotych w niniejszej sprawie na rzecz każdego z wnioskodawców zasądzić należało kwotę 35.000 złotych (130.000 – 25.000=105.000; 105.000:3=35.000).

Redagując motywowane orzeczenie Sąd Apelacyjny, co nie jest standardowym postąpieniem, uznał za konieczne wyraźne wskazanie wysokości zadośćuczynienia należnego uprawnionemu tak by w następnym postępowaniu, które z wysokim prawdopodobieństwem będzie prowadzone przez następców I. Z., nie było żadnych wątpliwości, co do tego jaka jest jego wysokość. Taka konieczność zdaniem Sądu Apelacyjnego zaistniała z racji wymuszonej redakcji rozstrzygnięcia polegającej na stwierdzeniu, że w niniejszym postępowaniu rozstrzyga się o części zadośćuczynienia należnego jednostkowemu uprawnionemu ponad kwotę 6.250 złotych, która to kwota z kolei wynikała z podziału uprzednio zasądzonej kwoty 25.000 złotych między ówcześnie uprawnionych, a było ich czworo.

Na rzecz wnioskodawców zasądzono należne im kwoty bez zasądzenia ustawowych odsetek albowiem wypłacono im już określone kwoty (k-932).

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku i zasądzenie na rzecz wnioskodawców zadośćuczynienia w wysokości 200.000 złotych ze wskazaniem, iż ta kwota orzeczona zostaje ponad uprzednio zasądzoną kwotę 25.000 złotych lub przynajmniej kwoty wyższej od tej wskazanej w skarżonym wyroku, a ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w kwestionowanym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Szczecinie.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wniosek apelanta okazał się być częściowo zasadny bowiem z przyczyn określonych powyżej zarzuty odwołującego się w części oceniono jako zasadne.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.11.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.11.

Przedmiot i zakres zmiany

Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 3 listopada 2022 roku wydany w sprawie III Ko 129/21 w zakresie odnoszącym się do ustalenia wysokości należnego A. Z. zadośćuczynienia za doznane przez niego krzywdy wynikłe z pozbawienia go wolności w okresie od 10 sierpnia 1983 roku do 16 kwietnia 1984 roku za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Zwięźle o powodach zmiany

Uznanie częściowej zasadności zarzutów podniesionych przez pełnomocnika wnioskodawców z przyczyn podanych w punkcie 3.1.

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III, IV

O kosztach postępowania w sprawie oraz o wynagrodzeniu pełnomocnika wnioskodawców orzeczono na podstawie art.13 Ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego oraz na podstawie §11.6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie.

7.  PODPIS

SSO del. do SA Maciej Kawałko SSA Robert Mąka SSA Przemysław Żmuda

0.11.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik wnioskodawców.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 3 listopada 2022 roku wydany w sprawie III Ko 129/21.

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana